|
Szukasz hotelu w Rzymie?
Łuk Konstantyna (Arco di Constantino)
 Zbudowany
został w 312 roku przez lud i Senat rzymski dla upamiętnienia
zwycięstwa nad Maksencjuszem na Ponte Milvio. Łuk ten zdobią medaliony
i reliefy, które mają już jednak charakter późnoantyczny. Długi czas
panowało przekonanie, że nielicznej już garstce artystów pozostałych w
Rzymie nie udało się wykonać na czas całości płaskorzeźb i puste pola
zastąpiono przypadkowo zgromadzonymi gotowymi ozdobami. Dzisiejsze
badania wskazują jednak na świadome umieszczenie wyobrażeń najlepszych
cesarzy na Łuku Konstantyna, stawiając go tym samym w ich rzędzie.
Koloseum (Colosseo)
Kolosem pierwotnie zwane było
Amfiteatrem Flawiuszy, czyli podwójnym teatrem. Nazwa ta oznacza
dokładnie podwójny teatr. Teatry greckie wznoszone były na planie
półokręgu a Koloseum wzniesiono na planie okręgu. Budowę rozpoczął w 72
r. Cesarz Wespazjan a ukończył jego syn Tytus w 80 roku. Z
okazji otwarcia amfiteatru zorganizowano trwające 100 dni uroczystości.
Koloseum mieściło 50 000 widzów, którzy zbierali się tu, by oglądać
słynne, często okrutne, lecz może właśnie dlatego wzbudzające takie
zainteresowanie walki gladiatorów, polowania na dzikie zwierzęta czy
bitwy morskie, dla których potrzeb Koloseum napełniano wodą. Do dziś
można zaobserwować resztki dawnej czteropiętrowej konstrukcji. Na
pierwszych trzech kondygnacjach zachowały się arkady, pomiędzy którymi
widać półkolumny w stylu doryckim, jońskim i korynckim. Ostatnie
piętro, nieco wyższe niż pozostałe, stanowiło lity mur z otworami
okiennymi. Obecny swój stan, Koloseum zawdzięcza nie tylko niszczącym
siłom przyrody i trzęsieniom ziemi, ale także dewastującej działalności
człowieka, który nie wahał się brać stąd kamieni i marmurów
wykorzystywanych później do budowy własnych domów. Aby oglądać
spektakle publiczność wchodziła do Koloseum pod dolnymi arkadami i
później po nieistniejących już schodach na odpowiedni poziom. Każdy
poziom był zarezerwowany dla określonego stanu: pierwszy dla cesarza i
westalek a ostatni dla zwykłego ludu. Arena, obecnie pozbawiona
podłogi, ukazuje system podziemnych korytarzy, w których znajdowały się
skomplikowane mechanizmy sceny, pomieszczenia dla gladiatorów i dzikich
zwierząt.
Bazylika Św. Pawła za Murami (San Paolo Fuori le Mura)
Jest
to drugi, po Bazylice Św. Piotra, kościół pod względem wielkości.
Został prawie całkowicie zniszczony przez pożar w 1823 roku. Odbudowa
trwała 6 lat (1823-1829). Fasadę, ozdobioną mozaikami i poczwórnym
portalem, który projektował Sacconi. Ogromne, imponujące wnętrze dzieli
na pięć naw 80 kolumn. Pośród wielu niezwykle cennych dzieł sztuki,
które znajdują się w świątyni warto zwrócić uwagę na łuk triumfalny
ozdobiony mozaiką z V w., baldachim Arnolfo Di Cambio ocalony z pożaru,
trzynastowieczną mozaikę w apsydzie, przedstawiającą Chrystusa z
Apostołami, piękny kandelabr z XII w. i Kaplicę Krzyża Świętego z
freskami Maderny. Innym wspaniałym arcydzielem jest dziedziniec
klasztorny zbudowany na początku XIII w. przez Vassallettiego.
Bazylika Św. Jana na Lateranie (San Giovanni in Laterano)
Od wieków była to główna rezydencja
papieży, ale kiedy pod koniec XIV w. papiestwo wróciło z Awinionu i
zastało zrujnowane pałace laterańskie, przeniosło się do Watykanu. Od
IV wieku zawsze stał na tym miejscu jakiś kościół - pierwszy założył
Konstantyn. Obecny - przebudowany przez Borrominiego w XVII w. -
świadczy o obfitującej w wydarzenia historii Rzymu i zawiera elementy z
najrozmaitszych okresów jego dziejów. Do wnętrza bazyliki prowadzi
pięcioro drzwi. Drzwi Święte (po lewej) są otwierane, tak jak w
Bazylice Św. Piotra, tylko w Lata Jubileuszowe. Środkowe drzwi kościoła
pochodzą z Curii, czyli Domu Senackiego przy Form Romanum. Na pierwszym
filarze z lewej strony, w prawej nawie bocznej, znajduje się fragment
fresku pędzla Giotta przedstawiający Bonifacego VIII proklamującego rok
1300 Rokiem Świętym. Nieco dalej znajduje się pomnik papieża Sylwestra
I. W pomnik wkomponowano fragment oryginalnego grobowca Sylwestra, z
którego dochodzi ponoć klekot kości, gdy ma umrzeć kolejny zwierzchnik
kościoła. Temu to papieżowi zawdzięczamy zabawy i różne szaleństwa w
ostatnim dniu roku. Za ołtarzem papieskim przechowywane są głowy św.
Piotra i św. Pawła - najważniejsze relikwie w kościele. Natomiast w
jednej z sal bocznych znajduje się tron papieski i rozmaite pamiątki
(m.in. szaty pontyfikacyjne Bonifacego VIII).
Forum Romanum (Foro Romano)
Forum było w starożytności placem
otoczonym monumentalnymi bazylikami i świątyniami, który stanowił
ośrodek życia miasta. Teren, na którym się znajdowało, był podmokły i
dopiero prace melioracyjne podjęte przez króla Tarquinio Prisco
umożliwiły późniejsze jego zagospodarowanie. Forum, dzięki swojemu
centralnemu położeniu, stanowiło idealne miejsce spotkań Rzymian z
mieszkańcami okolicznych wsi i oczywiście wymiany towarowej. To
spowodowało powstawanie nowych sklepów, świątyń i różnego rodzaju
kramów aż plac ten stał się sercem miasta. Odbywały się tu także
zgromadzenia ludowe i zebrania Senatu,
wybory do rady miejskiej i ceremonie religijne a także wykonywane tu
były wyroki sądu. W 283 roku pożar zniszczył to, co było w Forum
Romanum najpiękniejsze, czyli monumentalny zespół świątyń i bazylik.
Wtedy to właśnie Forum zaczęło tracić swoją wartość. Proces ten
zahamował nieco Dioklecjan, który nakazał odbudowe tego co spłonęło.
Jednak po jego śmierci proces niszczenia Forum znów się wzmógł i był
jeszcze potęgowany przez mieszkańców Rzymu, którzy grabili budulec
później wykorzystywany do budowy własnych domów i fortec. W końcu Forum
Romanum przeistoczyło się w ogromną łąkę w środku miasta, na której
wśród starożytnych ruin pasło się bydło. Dopiero w 1700 r. wzrosło na
nowo zainteresowanie dla tego cennego kompleksu budowli poparte pracami
archeologicznymi, które trwają po dziś dzień.
Via Sacra - ulica przebiegająca przez sam środek Forum, od stóp wzgórza
kapitolińskiego na zachodzie do wschodniego krańca placu i łuku
Konstantyna. Była ona najbardziej znaną ulicą starożytnego Rzymu,
wzdłuż której zwycięscy cesarze i generałowie udawali się procesją
dziękczynną do świątyni Jowisza na wzgórzu kapitolińskim.
Świątynia Westy - płonął tam święty ogień podtrzymywany przez
dziewicze kapłanki. Ogień ten nie mógł zgasnąć, bo źle by to wróżyło
miastu. Obok znajduje się dom Westalek.
Kuria - miejsce zgromadzeń Senatu, wzniesiona z rozkazu króla
Tuliusza Hostyliusza i po licznych przeróbkach, w VII wieku, zamieniona
na kościół. Wewnątrz obejrzeć można odnowioną marmurową posadzkę.
Widoczne są także marmurowe postumenty, na których umieszczane były
drewniane krzesła Senatorów. Plac przed Kurią nazywał się Comitium i
było to miejsce, gdzie lud zbierał się na zgromadzeniach, by obierać
członków rady miejskiej czy sędziów.
Kapitol (Campidoglio)
Kapitol
jest najsłynniejszym z 7 rzymskich wzgórz. To właśnie tu od zarania
dziejów było centrum życia religijnego i publicznego miasta.
Plac Kapitoliński jest zaprojektowany przez Michała Anioła z polecenia
papieża Pawła III. Zgodnie z projektem Michała Anioła jest on również
dziś ograniczony trzema pałacami: Pałacem Konserwatorów, Senatorów i
Pałacem Nuovo. Na plac wchodzi się po kamiennych stopniach, również
zaprojektowanych przez genialnego artystę. U ich podnóża znajdują się
dwa egipskie lwy a na szczycie dwa kolosalnej wielkości posągi
Dioskurów: Kastora i Poluksa stojących obok swoich koni. Wzdłuż
balustrady, która zamyka plac, możemy podziwiać Trofea Mariusza i
posągi Konstantyna i Konstantyna II. Pośrodku placu wznosi się pomnik
Marka Aureliusza na koniu. Jest on wykonany z brązu w II w. n.e. i
został tu sprowadzony z Lateranu przez papieża Pawła III wbrew woli
Michała Anioła.
Pałac Senatorów (Palazzo dei Senatori)
Jest obecnie siedzibą Rady Miejskiej.
Fasadę zdobią dwuspadowe schody, dzieło Michała Anioła, pod którymi
otwiera się nisza z posągiem bogini Romy trzymającej w ręku kulę -
symbol panowania Rzymu nad światem. Po jej obu stronach znajdują się
rzeźby przedstawiające rzeki: Nil i Tybr. W środku znajduje się słynna
sala rady z jeszcze słynniejszym posągiem Juliusza Cezara.
Pałac Konserwatorów (Palazzo dei Conservatori)
Został
wzniesiony w XV w. przez Giacomo della Porta a wykończony przez Michała
Anioła. Znajduje się tam wiele sali np. Sala Horacjuszy, Sala
Kapitanów, Sala Konserwatorów oraz najsłynniejsza Sala Wilczycy. To
właśnie tam znajduje się Wilczyca Kapitolińska, wykonana z brązu w V w.
p.n.e. przez artystę o nazwisku Pollaiolo Od niepamiętnych czasów jest
symbolem miasta Rzym. Wilczyca ta karmi bliźnięta: Romulusa i Remusa -
legendarnych założycieli Rzymu.
Palazzo Nuovo
Jest zaprojektowany przez Michała
Anioła na wzór Pałacu Konserwatorów. Prace przy nim podjęto w XVII
wieku.
Wewnątrz znajduję się także wiele sal takich jak: Sala Gołębic czy
Gabinet Wezery, ale dwie zasługują na szczególne uznanie. Sala
Imperatorów mieści 65 popiersi cesarzy rzymskich, stanowiących jedną z
najbogatszych i najciekawszych kolekcji rzeźb tego rodzaju. Sala
Filozofów, bierze ona swoją nazwę od zbioru popiersi myślicieli
greckich i rzymskich. Znajdują się tu popiersia m.in. Sokratesa,
Cycerona, Lizjasza czy choćby słynnego Homera.
Pomnik Wiktora Emanuela (Victorianum)
Pomnik
ten, nazywany Ołtarzem Ojczyzny, wzniesiony został na przełomie wieków
dla upamiętnienia zjednoczenia kraju. Rzymianie ironicznie nazywają go
"maszyną do pisania", amerykańscy żołnierze ochrzcili go natomiast
mianem "tortu weselnego". Pomnik zbudowany jest z białego marmuru i
jest o za bardzo pompatyczny. Król Wiktor Emanuel II prawdopodobnie
również nie byłby nim zachwycony gdyż był bardzo skromnym człowiekiem.
Na szczycie schodów znajduje się Grób nieznanego Żołnierza. Straż
zwasze trzyma przy nim wartę i wciąż płonie ogień. Nawiasem mówiąc,
posąg króla na koniu uchodzi za największy na świecie (same wąsy mają
trzy metry długości).
Panteon
Na placu della Rotunda znajduje się
jedyna całkowicie zachowana budowla starożytnego Rzymu i - oprócz
Koloseum - najbardziej imponująca wizualnie. Wiedzę inżynierską
Hadriana można najlepiej docenić wewnątrz: wymiary kopuły i wysokość
budynku są idealnie równe (43 m.), a przepuszczający snop światła do
mrocznego wnętrza otwór w środku kopuły ma całe dziewięć metrów.
Największe wrażenie robi fakt, że nie widać żadnych filarów
podtrzymujących całość - są one wkomponowane w ściany budynku. Wnętrze
kopuły było ozdobione kasetonami we wnękach stały posągi bogów.
Piazza Navona
Już Cezar i August zbudowali tu
widownię dla greckich przedstawień, a po pożarze w 62 roku cesarz
Dominicjan nakazał tu budowę stadionu, którego eliptyczną formę plac do
dziś zachował. Krajan powiększył stadion do 30 tys. Miejsc siedzących,
a Aleksander Servus tak pięknie go ozdobił, że jeszcze w 1600 r. nosił
nazwę Cirrus Alexandrinus.
W okresie renesansu plac stawał się głównym miejscem karnawałowych
zabaw i turniejów. Po zdobyciu Grenady odbyła się tu także wielka walka
z bykiem na styl hiszpański. W 1650 roku Innocenty X nakazał
przeprojektowanie placu. Wtedy to właśnie powstała potężna fontanna
(Fontana dei Fiumi) dzieła Berniniego i jego uczniów. Przedstawia ona
personifikacje rzek: Nilu, Dunaju, Gangesu i Rio de la Plata. Czołowy
artysta baroku pozyskał sobie właśnie tym dziełem sympatię papieża.
Dodatkowo, po obu stronach placu umieszczono jeszcze dwie fontanny: w
południowej ustawił Bernini statuę zwaną Il Moro, czyli Maur, w
północnej natomiast dopiero w 1878 roku dodano rzeźbę Neptuna
dostrajając ją szczęśliwie do barokowego wyglądu placu.
Fontanna di Trevi
Nazwa
fontanny pochodzi od imienia dziewczynki, Trevi, która pokazała
legionom rzymskim źródło wody, na którym w latach późniejszych
wybudowano akwedukt. Fontanna ta znajduje się właśnie na miejscu tego
dawnego akweduktu wybudowanego przez Agryppę. Została zbudowana przez
Salvi'ego w XVII w. Pośrodku fontanny znajduje się bóstwo oceanów na
rydwanie ciągniętym przez dwa konie (trytony). Jeden symbolizuje
spokojne morze a drugi morze podczas sztormu i huraganu. Woda spływa
tarasami od wielkiego posąga Okenosa, wyrzucona przez nozdrza morskich
koni do wielkiego basenu okolonego schodami. Szum tej kryształowej wody
wspomni każdy, kto kiedyś rzucał tu pieniążek, aby znów powrócić do
Rzymu.
Plac Hiszpański (Piazza di Spagna)
Na środku Placu Hiszpańskiego znajduje
się fontanna w kształcie łodzi (Fontana della Barcaccio) zaprojektowana
przez Berniniego. Prawie sto lat po wybudowaniu fontanny, na początku
XVIII wieku powstały Schody Hiszpańskie zaprojektowane przez Sanctis'a.
Bez przesady można stwierdzić, że
jest to jedno z najpiękniejszych rozwiązań urbanistycznych świata z
epoki baroku i tu właśnie styl ten osiągnął szczyt harmonii i piękna.
Na schodach organizowana jest co roku przez Radę Miasta wystawy azali.
Na szczycie znajduje się kościół Trinita dei Monti (Świętej Trójcy),
zbudowany w XVI wieku przez Carla Madernę i sfinansowany przez Ludwika
XII. Na lewo od kościoła znajduje się Villa Medici. Jest to budynek
stanowiący od XIX w. własność Francji, a obecnie znajduje się tam
rzymska siedziba Akademii Francuskiej, którą założył Ludwik XIV z myślą
o swoich poddanych, pragnących poszerzyć znajomość sztuki.
Zamek Świętego Anioła (Castel Sant'Angelo)
Na początku było to Mauzoleum Hadriana,
które po pewnym czasie połączono murem z Bazyliką Piotrową. Uczyniło to
z zamku bardzo ważny punkt strategiczny po prawej stronie Tybru. W VI
wieku miasto zostało zaatakowane przez Gotów, którzy chcieli także
wedrzeć się do mauzoleum. Pozostawiona w mauzoleum niewielka załoga
broniła się rozpaczliwie. Na wspinających się po drabinach napastników
posypał się grad marmurowych rzeźb. Wśród tysięcy poległych bielały
skrwawione szczątki bogów i herosów starożytnych, a piękna dotąd
budowla pozostała ponurą ruiną.
W 590 rok, podczas szalejącej w mieście zarazy, idący w błagalnej
procesji papież Grzegorz I ujrzał nad masywem grobowca Hadriana postać
archanioła Michała chowającego miecz do pochwy na znak wygaśnięcia
epidemii. Od tego czasu Mauzoleum Hadriana zaczęto nazywać Zamkiem Św.
Anioła, a Bonifacy IV wzniósł w 608 r. na szczycie budowli kaplicę S.
Angelo usque ad coelos, czyli Świętego Anioła w Niebie.
Dziś na szczycie twierdzy można posiedzieć w niewielkiej kawiarence,
podziwiając piękny widok rozciągający się na mosty na Tybrze, na ogrody
Pincho, śródmieście i oczywiście na Plac i Bazylikę Św. Piotra.
Plac Św. Piotra (Piazza San Pietro)
Jest to największe dzieło Berniniego i
zarazem jedna z najwspanialszych na świecie kompozycji
architektonicznych. Dwa ogromne łuki kolumnad jak rozłożone ramiona
chcą przytulić wszystkich do swojej piersi, czyli do bazyliki. Bernini
zamierzał jednak spiąć te rzędy kolumn łukiem
triumfalnym tak, aby całą bazylikę było widać dopiero z bliska, lecz
plan nie został zrealizowany i ramiona placu pozostały otwarte.
Obelisk na środku placu został sprowadzony do Rzymu w 36 r. przez
Kaligulę i przez wiele lat stał w cyrku Nerona na wzgórzu watykańskim,
gdzie według niektórych teorii miał wyznaczać miejsce męczeństwa Św.
Piotra. Na plac został przeniesiony w 1586 r. z rozkazu Sykstusa V, by
stanął przed bazyliką. Po obu stronach obelisku znajdują się fontanny,
ta z lewej dzieła Berniniego a z prawej Maderny. Między obeliskiem
każdą fontanną znajduje się kolisty kamień wyznaczający ognisko elipsy
- miejsce, w którym cztery rzędy kolumn na obwodzie placu ustawiają się
w idealny szereg, sprawiając wrażenie, jakby kolumnadę tworzył jeden
rząd filarów.
Bazylika Św. Piotra (Basilica di San Pietro)
Plac jest imponujący, że zwiedzając
bazylikę, nie sposób uniknąć pewnego rozczarowania. Fasada przesłania
kopułę, widoczną z niemal każdego punktu miasta. Budowlę zaprojektował
na początku XVI w. Bramente, lecz ukończył ponad wiek później Carlo
Maderna. W rezultacie bazylika łączy styl renesansowy z barokowym. Przy
budowie bazyliki zatrudnieni byli najlepsi włoscy architekci XVI i XVII
w. a sama jej lokalizacja ma wielkie historyczne znaczenie. Pod
względem rozmiarów bazylika przoduje wśród większości kościołów.
Wymiary bazyliki to: 212 m. długości zewnętrznej, 187 m. długości
wewnętrznej, 132,5 m. wysokości do wierzchołka kopuły, której średnica
liczy 42,45 m. Bramante pierwotnie wyobrażał sobie, że świątynia będzie
zbudowana na planie krzyża greckiego, z wysoką kopułą nad skrzyżowaniem
naw,
lecz po jego śmierci koncepcję zmieniono. Wrócił do niej dopiero Michał
Anioł, gdy objął funkcję głównego architekta. Zdążył nawet wznieść
podstawę kopuły, lecz po jego śmierci Carlo Maderna przeprowadził z
polecenia papieża Pawła V radykalną zmianę założeń, porzucając ideę
krzyża greckiego. Uznano, że kościół na planie krzyża łacińskiego jest
bardziej praktyczny, bo łatwiej pomieści liczne kongregacje. W
rezultacie jednak zmiana planu bazyliki wpłynęła niekorzystnie na widok
z placu na kopułę. Wnętrze utrzymano w stylu rozwiniętego baroku a
twórcą większości najważniejszych dzieł jest Bernini.
Hotele: Włochy
Hotele: Rzym
Hotele: Lotnisko Ciampino w Rzymie (CIA) - Rzym
Hotele: Lotnisko Fiumicino w Rzymie (FCO) - Rzym |