Szukasz hotelu w Neapolu?

Bazylika (Basilica)

Pompejańska Bazylika stanowi jeden z najstarszych znanych nam przykładów bazylik foralnych. Powstanie tej bazyliki datuje się na ostatnie ćwierćwiecze II w. p.n.e., na podstawie znalezionych tu dachówek, na których widnieje napis "Ni-Pupie", będący nazwiskiem jednego z urzędników epoki samnickiej.
Wejście główne bazyliki składa się z pięciorga przejść otwartych pomiędzy tufowymi filarami, prowadzących do odkrytego westybulu, po którego stronie południowej znajduje się pomieszczenie z głęboką studnią. Dopiero z tego przedsionka czterema schodkami podchodzi się pod fasadę gmachu, ujętą czterema kolumnami jońskimi, flankowanymi dwoma bocznymi wejściami. Szeroką nawę środkową okala 28 olbrzymich, żłobkowanych kolumn.

Wzdłuż dwóch, węższych naw bocznych biegnie szereg półkolumn jońskich, zwieńczonych kiedyś drugą kondygnacją półkolumn korynckich. Najprawdopodobniej, bazylika była przykryta jednokrokwiowym dachem drewnianym a światło do jej wnętrza przedostawało się przez odstępy między półkolumnami górnej kondygnacji kolumnady naw bocznych.

Forum (Foro)

Forum pompejańskie zajmuje skrawek terenu leżącego na przecięciu się dawnych głównych dróg komunikacyjnych łączących miasto z Neapolem, Nolą i Stabiami. Stanowi ono zarodek pierwotnego ośrodka miejskiego, jakkolwiek i w epokach późniejszych, po okresie wielkiej ekspansji urbanistycznej Pompejów, posiadało wciąż niepomierne znaczenie polityczne, religijne i handlowe, pomimo swego peryferyjnego usytuowania względem reszty miasta.

Aż po II w. p.n.e. teren forum wykorzystywany był wyłącznie jako plac targowy. Nie był jeszcze otoczony portykami. Okalały go liczne sklepy i skromne raczej budynki, których fundamenty wskazują na nieregularny kształt placu. Już od VI w. p.n.e. istniał tu wszakże kompleks świątyni Apollina, łączący się pierwotnie z foralnym placem. Przekształcenie pierwotnego placu targowego w monumentalny kompleks, w którym stanęły budowle publiczne oraz oficjalne okręgi kultowe, miało miejsce w II w. p.n.e. Plac otoczony został z trzech stron dwukondygnacyjną kolumnadą: u dołu biegły przysadziste kolumny doryckie, powyżej korynckie, zaś oba szeregi przedzielał architraw, ozdobiony metopami i tryglifami. W przeciągu tegoż samego II w. p.n.e. Forum nadany został jego definitywny kształt: na pierzei północnej stanęła okazała świątynia Jowisza, zaś bok południowy powiększony został poprzez wzniesienie nań kolejno: Bazyliki, czyli siedziby sądownictwa oraz miejsca transakcji handlowych; placu 'comitium', na którym odbywały się wybory; i trzech gmachów będących siedzibą władz miejskich. Ciekawostką jest zaś fakt, że już na długo przed wzniesieniem Amfiteatru na placu foralnym odbywały się zapasy gladiatorów.

Łuki Triumfalne (Archi Trionfali)

Północny bok Forum świeckiego zamyka bryła świątyni Jowisza z przylegającymi do niej dwoma ceglanymi łukami triumfalnymi. Łuk wznoszący się po stronie zachodniej, na wysokości kolumnady świątyni, zadedykowany był Druzusowi. Po przeciwległej stronie świątyni stał pierwotnie drugi łuk, usunięty z chwilą postawienia w tyle łuku Tyberiusza (lub Germanikusa). Łuk ten wzniesiono poza obrębem świątyni, i stanowi on monumentalne wejście na Forum. Niepewność w określeniu jego nazwy wynika ze znalezionej nie opodal inskrypcji, na której widnieje imię Germanikusa. Po bokach bramy łuku, na fasadzie zwróconej ku Forum, otwierają się dwie nisze, w których stały dawniej posągi Nerona i Druzusa, synów Germanikusa, a zarazem następców tronu po śmierci jedynego syna Tyberiusza. Dochowały się do dziś bazy marmurowych kolumn zdobiących niegdyś obie fasady łuku. Attykę wieńczył zapewne posąg konny Tyberiusza lub Germanikusa.

Teatr Wielki (Teatro Grande)

Wzniesiony w epoce hellenistycznej, w okresie między III a II w. p.n.e., jest przykładem pełnej realizacji koncepcji architektonicznej teatru greckiego, nienaruszonej pomimo wielu przeróbek, jakim obiekt został poddany. Widownia (cavea) wykuta została w zboczu skalnym - nie trzeba było zatem wznosić podpierającej konstrukcji murowanej. Orchestrę wytyczono w kształcie podkowy, nie zaś półkola. Moduł podkowy, również grecki z pochodzenia, cieszył się o wiele większą popularnością w rzymsko-italskiej architekturze. Grecki charakter nosi także dość szczególne usytuowanie obiektu, łączy się on bowiem bezpośrednio ze świątynią dorycką oraz z dawnym okręgiem kultowym sąsiedniego Trójątnego Forum. Taki układ wynika z usankcjonowanego tradycją grecką przekonania o sakralności spektaklu teatralnego. Teatr w dochowanym do nas kształcie architektonicznym nosi na sobie ślady przebudowy, której poddany został za panowania Augusta. Fundatorami remodernizacji obiektu byli, jak podają inskrypcje, Markus Holkoniusz Rufus i Markus Holkoniusz Celer, należący do najbogatszych i najważniejszych politycznie sfer społecznych miasta. Wprowadzone wówczas przeróbki i innowacje były dziełem wyzwoleńca, architekta Markusa Artoriusa Primusa.

Teatr Mały - Odeon (Teatro Piccolo - Odeion)

Wznosi się w pobliżu Teatru Wielkiego. Jego budowa w tymże rejonie miasta zaplanowana była prawdopodobnie już w czasach samnickich, mimo że stanął tu dopiero po przekształceniu Pompejów w kolonię sullańska (80 rok p.n.e.). Widownia Odeonu ma kształt półkola wpisanego w czworobok murów obwodowych budynku, na których spoczywał kiedyś czterospadowy dach. Ów kryty teatr przeznaczony był na koncerty, deklamacje poezji i mimy, a więc przedstawienia o charakterze wymagającym skupienia. Mógł pomieścić około 1500 widzów.

Koszary Gladiatorów (Quadriportico dei Teatri)

Na tyłach sceny Teatru Wielkiego znajduje się budowla składająca się z kolumnowego dziedzińca, przejściem połączonego z teatrem; zgodnie zresztą z zasadami Witruwiusza, który uważał, iż podobnie jak w teatrach greckich, ich odpowiedniki rzymskie powinny były posiadać portyki, gdzie publiczność mogłaby pospacerować, czy też pogawędzić w czasie antraktów. Pompejański dziedziniec rekreacyjny teatru jest jednym z najstarszych przykładów budowli tego rodzaju we Włoszech, datowany jest bowiem na I w. p.n.e. Na czworoboczny dziedziniec, otoczony ze wszystkich stron 74 doryckimi kolumnami, wchodziło się z jego północnego rogu bramą ujęta trzema kolumnami jońskimi. Po trzęsieniu ziemi w 62 r. n.e. kompleks przestał pełnić swą pierwotną funkcję, albowiem zamieniony został na koszary gladiatorów. Monumentalna brama została wówczas zamurowana, zaś przy wejściu ulokowano wartownię. Do całości dobudowano szereg izb, na parterze z tyłu gmachu oraz na pierwszym piętrze. W boku północno-wschodnim mieściła się jadalnia oraz duża kuchnia z przyległymi do niej magazynami. Na piętrze zaś znajdowało się mieszkanie lanisty, czyli instruktora gladiatorów. Ci ostatni zajmowali cele rozmieszczone wzdłuż czterech portyków dziedzińca. W niektórych z nich znaleziono hełmy i odświętne, bogato zdobione uzbrojenie gladiatorów, a także osiemnaście zwłok i koszyk ze szkieletem noworodka.

Amfiteatr (Anfiteatro)

Pompejański Amfiteatr wzniesiony został tuż po założeniu kolonii sullańskiej w 80 r. p.n.e. z inicjatywy Kwintusa Walgusa i Markusa Porcjusza. Amfiteatr pompejański jest najstarszym zachowanym amfiteatrem na ziemiach rzymskich, co podnosi jego znaczenie jako wzoru tego rodzaju obiektów architektonicznych, typowych dla cywilizacji starożytnego Rzymu. Na dobrą sprawę to właśnie Kampania uważana jest za kolebkę igrzysk gladiatorów. Amfiteatr wznosi się w południowo-wschodniej dzielnicy Pompejów. Wybór miejsca podyktowany był tym, iż rejon ten nie miał takiego zagęszczenia domów jak inne, a ponadto można było wykorzystać pewien odcinek wewnętrznego nasypu murów miejskich na podparcie wschodniej połowy elipsy gmachu. Arenę urządzono o sześć metrów poniżej poziomu gruntu, a z wykopanej ziemi przygotowano nasyp dla zachodniej części amfiteatru. Po tejże stronie wzniesiono podtrzymujący mur zewnętrzny, wzmocniony skarpami i ślepymi arkadami, który stanowi ścianę frontową obiektu.
Arena ma kształt elipsy, otoczona jest przeszło dwumetrową ścianą podium, pokrytą kiedyś malowidłami przedstawiającymi sceny polowania i walk. Najniższa część widowni przeznaczona dla dostojników, podzielona była na sektory. Pierwsze cztery rzędy mieściły w swej środkowej części ruchome fotele przeznaczone dla dekurionów (po stronie wschodniej) oraz dla duumwirów i organizatora igrzysk (po stronie zachodniej).

Ulica Obfitości i Skrzyżowanie Holkoniusza
(Via dell'Abbondanza e Incrocio di Holkiniusz)

Ulica Obfitości to jeden z dwóch głównych traktów komunikacyjnych w Pompejach - drugi tworzy ulica Nolańska i jej przedłużenie, czyli ulica Fortuny oraz ulica Term. Odcinek zachodni ulicy Obfitości łączy ulice Stabiańską, czyli caido maximus, z placem foralnym. Już poza obrębem Forum przechodzi w ulicę Morską i kończy się na bramie Morskiej. Ten pierwotny schemat ulicy stanowił część składową najstarszego założenia urbanistycznego Pompejów, zrealizowanego na terenie wokół Forum. W okresie późniejszym, a dokładnie w czasach wielkiej rozbudowy miasta, bieg ulicy został przedłużony daleko poza ulicę Stabiańską, aż po bramę Sarnijską.

Dzięki tej dużej arterii komunikacyjnej najbardziej żywotne części miasta były ze sobą organicznie powiązane: z Forum można było dotrzeć do term Stabiańskich, a i dalej, bo do rejonu Amfiteatru i Wielkiej Palestry (Siłowni). Ulica osiągała nawet szerokość około 8,5 m. Odcinek przy Forum został najprawdopodobniej wybrukowany na nowo z inicjatywy ostatnich w dziejach miasta edylów. Skrzyżowanie utworzone przez przecięcie się ulicy Obfitości z ulicą Stabiańską zwane jest Holkoniuszowym. Na postumencie, obok jednego z filarów stojącej tu poczwórnej bramy-łuku, wznosił się dawniej posąg ukoronowanego wawrzynem M. Holkoniusza Rufusa, jednej z najważniejszych pompejańskich osobistości epoki Augusta.

Nie opodal leży jego być może własności dom. Przy skrzyżowaniu znajduje się prostokątna cysterna z wylewem rury ozdobionym reliefem z wyobrażeniem Concoidia Augusta trzymającej róg obfitości, mylnie utożsamianej z personifikacją Obfitości, od której ulica wzięła swą nazwę.

Dom Fauna (Casa del Fauno)

Ta wspaniała siedziba nieznanej z nazwiska rodziny arystokratycznej, odkryta około 1830 r. Jest ona najlepszą ilustracją tendencji łączenia w ówczesnej architekturze staroitalskiej koncepcji domu skupionego wokół atrium z grecką koncepcją domostwa z centralnym perystylem. Nadzwyczaj duże rozmiary rezydencji wskazują na poziom statusu majątkowego najwyższych sfer rzymsko-italskich, osiągnięty przez nie tuż po zwycięskim pochodzie oręża rzymskiego na Wschodzie.

Dom wzniesiony został etapami: część usytuowana wokół pierwszego perystylu pochodzi z początku II w. p.n.e., zaś drugi perystyl, a zatem i definitywny układ całości, datuje się na koniec II w. p.n.e.

Rezydencja obejmuje dwa łączące się ze sobą mieszkania o oddzielnych wejściach usytuowanych na frontowej ścianie. Do mieszkania głównego wchodziło się przez przedsionek z urządzonym w nim laiańum w kształcie świątynki z korynckimi kolumienkami. W ten sposób trafiano wprost do ogromnego atrium z różnokolorowymi rombami i z umieszczoną pośrodku brązową statuetką tańczącego fauna, od którego dom ten wziął swą nazwę. Wzdłuż dłuższych boków atrium ciągną się liczne komnaty oraz dwie skrzydłowe alae, zgodnie z tradycyjnym schematem domu etrusko-italskiego. Drugie mieszkanie posiada atrium tetiastylum z pomieszczeniami gospodarczymi. Do pierwszego perystylu przechodziło się przez jedno z dwóch trikliniów głównego mieszkania. Jego jońskie kolumny tufowe, powleczone stiukiem, dźwigały jońskie belkowanie z doryckim fryzem.

Hotele: Włochy
Hotele: Neapol
Hotele: Lotnisko Capodichino w Neapolu (NAP) - Neapol